Çocuklar için Yaz Programı

Haziran ayını çok insan sever. Öncelikle yaz olduğu için, güneşli günler hepimize iyi gelir. Yazın başı henüz sıcaklar da bastırmamış, keyifli bir ay. Haziran ayı, çocuklar için daha da özel. Okulların tatile girdiği, ve üç aylık bir dinlenme sürecinin başlangıcı. Bu süre verimli kullanılırsa, çocuklara çok şey öğretebilir aslında. Burada unutmamak gereken, çocuklar sadece okulda öğrenmiyor. Öğrenmeyi hayatın her anına yedirmek gerek, ve çocukların da bu farkındalık ile yetiştirilmesi gerek. Peki çocuklar bu yaz ne yapsın? İşte benden birkaç öneri.

  • Çocuğunuz arkadaşları ile çevrimdışı vakit geçirsin.

Şimdi yaz tatilini verimli geçirsin dedikse, sıkıcı bir kampa sokun demedik 🙂 Eğer ortam müsait ise, bırakın çocuğunuz arkadaşları ile bol bol vakit geçirsin, oynasın, sohbet etsin. Burada benim en kızdığım herkesin eline akıllı bir cihaz veren veliler. Siz böyle mi büyüdünüz?! Burada arkadaş ortamı çok mühim. Veliler birleşin ve şu akıllı cihazları ortadan yok edin. Emin olun onlar kendilerini oyalayacak daha iyi şeyler bulacak!

  • Çocuğunuzu yapboz dünyası ile tanıştırın.

Birçok veli yapbozları pek sevmez. Belki büyüdükleri dönemde yapbozlar moda değildi. Tabii başka sevimsiz sebepler de olabilir. Bir masayı feda etmek lazım mesela. Ya sürekli oraya buraya savrulan yapboz parçalarını ne yapacağız? Hemen pes etmek yok. Mesela yapboz halısı diye bir şey var. Yapboz yapılacağı zaman ortaya çıkıyor, sonra hop diye rulo yapılıp yok ediliyor. Süper buluş! Peki sizi yapboz yapmaya ikna ettiysem, gelelim fasulyenin faydalarına. Psikologlar, yapboz yapmanın çocukların beyin gelişimi için çok faydalı olduğunu söylüyor. Şöyle düşünün, sıfırdan bir dünya yaratmaya çalışıyorlar. O dünyayı eviriyorlar, çeviriyorlar, değiştiriyorlar ve var etmeye çalışıyorlar. Beyin, gözler ve eller müthiş bir koordinasyonda çalışıyor. Ve en güzeli problem çözme yetenekleri gelişiyor. Tek bir çözüm var, ve o çözüme ulaşmak için çocuklar farklı stratejiler geliştirmek zorundalar. Bazen yapbozun küçük parçalarını çözmeye çalışacak, ardından bu küçük parçaları birleştirerek büyük resme ulaşmaya çalışacaklar. Sadece çocuklar için değil bence herkes için çok eğitici bir süreç. Kendisini zorlamak isteyen velilere bir önerim var. Escher’in eserlerinin yapbozları var. Parçalar siyah-beyaz olunca yapması pek kolay değil ama bitirmesi süper bir mutluluk veriyor!

  • Çocuğunuz ile beraber programlama öğrenin.

Bilgisayar programlarını kullanmayanımız artık neredeyse yok. Peki henüz kullanmaktan sıkılmadınız mı? Mesela bir bilgisayar programı yazmak nasıl bir şey olurdu? Bu yaz, çocuğunuz ile programlama dünyasına bir giriş yapmanın tam sırası. Benim bu konudaki favori programlama dilim, Scratch. Bu programlama dili çocuklar için dizayn edilmiş, ve on senedir kullanılan bir dil. Bu programlama dilini geliştirenler ise MIT Medya Lab’ında çalışmalarını sürdüren Lifelong Kindergarten grubu. Çocuklar, çevrimiçi olarak bu dili öğrenebiliyorlar, başka çocuklar ile etkileşime geçebiliyorlar. Hedef ise hikayeler, oyunlar ve çizgi filmler yapmak. Bunları yapabilmek için, belirli Scratch blokları var; bu bloklar belirli bir kombinasyonda bir araya geldikleri takdirde bir program haline geliyor. Programın nasıl olacağı ise tamamen çocuğunuzun yaratıcılığı ile doğru orantılı. Unutmayın ki tek bir doğru yok. Bu yüzden küçük bir program bir bakmışsınız kocaman bir programa dönüşmüş. Scratch, o kadar yaygın olarak kullanılıyor ki hemen hemen her dilde kaynak bulmak mümkün. Türkçe kaynakları çok iyi. Anneler-babalar bu kaynaklara bir göz atın. Eminim siz de öğrenirken çok eğleneceksiniz.

Yaz dönemini değerlendirmek için yapılabilecek inanın çok şey var. Çocuklarınıza ve size iyi gelecek birkaçı üzerinde durmak istedim. Haydi biraz çocuklarımızın yaratıcılıklarını tetikleyelim!

Haziran 2017 Paros Dergisi’nde yayımlanan yazım.

Çocuklar için kodlama vakti!

Ağustos 2015 Paros Dergisi’nde yayımlanan yazım.

Bir bilgisayar programı, bir veya daha fazla işlevi yerine getirmek için hazırlanır ve özünde bir komutlar zinciridir. Mesela bir hesap makinesi programı, sayılarla işlemler yapmak üzere tasarlanmıştır. Her bilgisayar programı, bir veya daha fazla programcı tarafından geliştirilir. Programcılar belli bir programlama dilinde kod yazarlar ve bu kodlar derleyiciler tarafından bilgisayarlarca anlaşılan bir dile çevrilir. Sonuç ise kullandığımız harika programlar! Hepimizin aşina olduğu meşhur bir söz vardır: “Biz , tüketici toplumuyuz.”. Bu cümle programlama konusu kapsamında da doğru maalesef. Hepimiz var olan bilgisayar programlarını kullanma konusunda hevesliyiz, özellikle de çocuklar bu konuda birer dahi. Çocukların bu müthiş enerjisini bilgisayar programları üretmek konusunda harcamaya ne dersiniz?

Programlama dillerini yabancı diller gibi düşünün. Bu dilleri küçükken öğrenmek daha kolay. Bu bilinçle büyüyen çocuklar, ilerde neler yapabilir bir düşünsenize! MIT üniversitesinde çalışan Mitchel Resnick diyor ki: “İnsanlar, yazı yazarken fikirlerini organize ediyor, değiştiriyor ve kafa yoruyorlar. Kodlamak da yazı yazmanın bir uzantısı. İnsanlar sadece kodlama öğrenmiyor, öğrenmek için kodluyorlar. Kod yazanlar, bir problemi çözmek için stratejiler geliştiriyor, projeler üretiyor ve düşüncelerini başkaları ile paylaşıyorlar.”. Bu özellikler herkesin sahip olması gereken özellikler değil de nedir? Bana sorarsanız, kodlamayı kişisel gelişimin bir parçası gibi düşünmek yanlış değil. Müzik dinlemek, kitap okumak, enstrüman çalmak, yapboz yapmak… Ve kodlamak! Neden olmasın?

Resnick ve ekibi, herkesi kodlama ile tanıştırmak için 10 sene önce Scratch isimli projelerini başlatıyorlar. Scratch, 8 ila 16 yaş grubu için tasarlanmış görsel bir programlama dili. Her yaştan insan tarafından da sevilerek kullanılıyor. Scratch kullanarak, etkileşimli hikayeler, oyunlar ve çizgi filmler yapmak mümkün. Kulağınıza çok ütopik gelmesin, türkçe dokümanlar, örnekler vb. her şey site üzerinde mevcut. Zaten Scratch ile tanışan çocuklar kolay kolay bırakamıyorlar. Hazır yaz tatili, çocuklarınızı Scratch ile tanıştırın. İnanın yaptıkları şeylere sizler de inanamayacaksınız.

Bazen bir yerden başlamak zor olabilir, keşke birileri gösterse de bir başlasak diyebilirsiniz. Sizi güzel bir girişim ile tanıştırmak istiyorum. CoderDojo, tamamen gönüllülerden oluşan ücretsiz bir atölye. Sadece Türkiye’de değil, 27 ülkede 220’den fazla CoderDojo organizasyonu mevcut. Bu organizasyonun amacı, 6-17 yaş arası çocuklara ve gençlere programlamayı eğlenceli bir şekilde öğretmek. Scratch dilini kullanarak katılımcılar basit programlar geliştiriyor. Etkinliklerin tarih ve zamanları, CoderDojo Türkiye Facebook sayfalarında duyuruluyor. Etkinliklere katılım için kayıt yapılması zorunlu.

İyi fikirlerin olması önemlidir ama onları gerçekleştirmek daha da önemlidir. Haydi herkes kodlamaya!